معرفی رادیوتراپی

 

رادیوتراپی چیست؟
رادیو تراپی عبارت است از استفاده از اشعه مخصوص برای از بین بردن رشد سلولهای سرطان.
اما توجه به این نکته الزامی است که تمام سرطان ها با رادیوتراپی درمان نمی شود،  مثلا در سرطانهایی مثل لوسمی ( نوعی سرطان خون) که سلولهای سرطانی در کل گردش خون وجود دارند نمی توان از اشعه استفاده کرد. اما در تومورهای اندام های مختلف مثل تومور روده یا ریه از رادیوتراپی استفاده زیادی میشود. در واقع 60درصد  از بیماران برای این قسمت از درمان ارزشی قایل نیستند و بیشتر تمایل به شیمی درمانی دارند.
 پیشرفت هایی در این زمینه در حال رخ دادن است که از آن جمله می توان از ایجاد روش های سه بعدی  نام برد که توسط سی تی اسکن ابتدا نقشه تومور از جهات مختلف کشیده میشود و زمانی که اشعه داده میشود دقیقا" اشعه به خود تومور اصابت کرده و حتی زمانی که تومور تغییر جهت می دهد، دستگاه نیز جهت خود را عوض می کند و باز دقیقا" به خود تومور اشعه داده می شود و اندام ها و سلول های اطراف از آسیب در امان می مانند و عوارض جانبی درمان به حداقل می رسد.
اما رادیوتراپی بر حسب محلی که رادیوتراپی می شود و طول زمان درمان و به تناسب برخی از عوامل دیگر می تواند منجر به عوارض زودرس و دیررس بشود. برای کنترل و مقابله با این عوارض آماده نمودن بیمار و فامیل او اهمیت زیادی دارد. برخی از عوارضی که در این بیماران ظاهر می شوند اصولا مربوط به عوارض کلی سرطان می باشد. به هر صورت مراقبت از بیمارانی که رادیوتراپی می شوند شامل مراقبتهای عمومی، مراقبتهای اختصاصی و مراقبتهای روانی می گردد.

روش درمانی رادیوتراپی چه مزایایی دارد؟
هدف از رادیوتراپی تخریبِ كامل سلول‌های بدخیم با کمترین آسیب به سلول‌های طبیعی بدن است. می‌توان از اشعه برای درمان انواع مختلف سرطان در تمام قسمت‌های بدن استفاده کرد. در درمان قطعی (Curative)، هدفِ درمانی ایجاد شانس شفا و استفاده از مزایای طولانی مدت درمان در بیماران است، در مقابل درمان تسکینی (Palliative) به منظور کوچک‌تر كردن اندازه تومور، کاهش درد یا از بین بردن علائم بیماری انجام می‌شود و از این طریق است که رادیوتراپی به افزایش کیفیت زندگی بیمار کمک خواهد کرد و بیمار احساس بهتری خواهد داشت. در بعضی از موارد رادیوتراپی به تنهایی برای مبارزه با سلول‌های بدخیم کافی است و در بعضی موارد نیز ممکن است با سایر روش‌های درمانی همراه شود. پزشک ممکن است که بر اساس نوع و مرحله بیماری رادیوتراپی را قبل از جراحی به منظور کوچک کردن اندازه تومور یا پس از جراحی به منظور جلوگیری از رشد سلول‌های باقیمانده و نیز درمان نواحی لنفاوی در معرض خطر بازگشت بيماری پیشنهاد کند. همینطور ممکن است که رادیوتراپی قبل، بعد و یا هم‌ز‌مان با داروهای شیمی‌درمانی استفاده شود.


درمان به روش رادیوتراپی به چه صورت است؟

    طراحی درمان (Treatment Planning)
قبل از انجام رادیوتراپی لازم است که درمان شما به ‌دقت طراحی شود. این عمل امکان آن را فراهم خواهد ساخت تا پرتودهی که حد ممکن محدود به تومور بوده و بافت‌های سالم از عوارض پرتو مصون بمانند. اولین مرحله طراحی درمان، انجام سی‌تی‌اسکن و ام‌آرآی به منظور تهیۀ تصاویر شبیه بدن بيمار است،  اطلاعات به دست آمده از تصاویر امکان تعیین محل دقیق تومور و سایر ارگان‌های سالم را فراهم می‌کند. کارهای طراحی درمان توسط پزشک و فیزیسیست (متخصص فیزیک پرتودرمانی) که شامل تعیین منطقۀ درمانی، محاسبۀ میزان اشعه و نحوۀ اجرای آن است، انجام خواهد شد. این مراحل توسط نرم‌افزارهای بسيار پیشرفته انجام می‌شود. از آنجا که اجرای رادیوتراپی نیاز به دقت زیاد و هم‌فکریِ تخصص‌های مختلف دارد ممکن است شروع درمان چند روز بعد از ملاقات اولیه با پزشک باشد. به طور معمول بیمار در طول هفته به مدت پنج روز درمان خواهد شد و دو روز استراحت خواهد کرد، معمولاً روزهای پنج‌شنبه و جمعه، روزهای درمانی نیستند،  همچنین بیمار در طول دورۀ درمان، توسط پزشک ویزیت می‌شود.
در حین رادیوتراپی می‌بایست وضعیت استقرار بدن تغییر نکند و کاملاً ثابت باشد. برای اطمینان از این امر ممکن است به قالب‌گیری و ابزار ثابت‌کنندۀ بدن در طول درمان احتیاج باشد که در این صورت اطلاعات لازم به بیمار داده خواهد شد. برای کامل شدن درمان و حفظ بیشتر بافت‌های سالم اطراف، ممکن است بر اساس پيشرفت درمان در چندین مرحله، طراحی درمان جديدی انجام شود و درمان بر آن اساس ادامه یابد

 

 


رادیوتراپی

محتوای مرتبط